ຈົ່ງລະວັງຄວາມຄິດຂອງຕົນເອງ ເພາະຄວາມຄິດຂອງຕົນເອງຈະກາຍເປັນຄວາມປະພຶດຂອງຕົນ. ຈົ່ງລະວັງຄວາມປະພຶດຂອງຕົນ ເພາະຄວາມປະພຶດຂອງຕົນນັ້ນຈະກາຍເປັນຄວາມຊິນເຄີຍຂອງຕົນ. ຄວນລະວັງຄວາມຊິນເຄີຍຂອງຕົນ ເພາະຄວາມຊິນເຄີຍຂອງຕົນນັ້ນຈະກາຍເປັນອຸບປະນິໄສຂອງຕົນ.ຈົ່ງລະວັງອຸບປະນິໄສຂອງຕົນ ເພາະອຸບປະນິໄສຂອງຕົນນັ້ນຈະກຳນົດຊະຕາກຳຂອງຕົນຊົ່ວຊີວິດ. ຂີ້ມ້ຽງເກີດຈາກເຫລັກຍ່ອມກັດກິນເຫລັກຊັ່ນໃດ ຄວາມຊົ່ວເມື່ອເກີດຂຶ້ນແລ້ວຍ່ອມທຳລາຍຕົວເອງຊັ່ນນັ້ນ.
ຕາມຫລັກພຸດທະວະຈະນະ (ຄຳສອນຈາກປາກຂອງພຣະພຸດເຈົ້າ) ການທີ່ຄົນເຮົາເກີດມາມີຄວາມສຳພັນເປັນພໍ່ ແມ່ ແລະລູກກັນນັ້ນ ມີເຫດປັດໄຈສຳຄັນມາຈາກກຳແລະສາຍສຳພັນໃນສັງສາລະວັດ ໂດຍອະທິບາຍໄດ້ຕາມຫລັກທຳດັ່ງນີ້: ສະຫລຸບແລ້ວ ການເກີດເປັນພໍ່ ແມ່ ລູກ ກັນ ບໍ່ໄດ້ເກີດຂຶ້ນດ້ວຍຄວາມບັງເອີນ ແຕ່ເກີດຈາກການວຽນວ່າຍຕາຍເກີດທີ່ຍາວນານ (ສັງສາລະວັດ) ຮ່ວມກັນ ການຜູກພັນທີ່ເຄີຍເຮັດຮ່ວມກັນມາໃນອະດີດ (ປຸພພະກຳ)
ການບວດເປັນພຣະພິຂຸສົງໃນພຣະພຸດສາສະໜາບໍ່ແມ່ນພຽງແຄ່ການປ່ຽນເຄື່ອງແຕ່ງກາຍ ແຕ່ຄືການກ້າວເຂົ້າສູ່ “ພຣົມມະຈັນ” ຫລື ວິຖີຊີວິດທີ່ມຸ່ງຝຶກຕົນຕາມພຣະທຳວິໄນ. ສິ່ງເບື້ອງຕົ້ນທີ່ຄວນທຳຄວາມເຂົ້າໃຈແລະກຽມໃຈກ່ອນເຂົ້າສູ່ຣົ່ມກາສາວພັດຕຣ໌ ໄດ້ແກ່: 1. ເຈດຕະນາແລະຈຸດມຸ່ງໝາຍໃນການບວດ 2. ພຣະວິໄນແລະສິກຂາບົດ (ສິນ 227 ຂໍ້) 3. ການປັບປ່ຽນວິຖີຊີວິດ (ຄວາມເປັນຢູ່) 4. ກິດຈະວັດຂອງສົງຄ໌ (ທຸດົງຄວັດຣແລະທຳນຽບປະຕິບັດ) 5. ການຈັດການພາລະທາງໂລກໃຫ້ຮຽບຮ້ອຍ
ການປະຕິບັດທຳ ຄື ການນຳເອົາຫລັກຄຳສອນຂອງພຣະພຸດສາສະໜາ ຫລື ຄວາມຈິງຂອງທຳມະຊາດມາໃຊ້ດຳເນີນຊີວິດປະຈຳວັນ ເພື່ອພັດທະນາໃຈໃຫ້ສະຫງົບ, ມີສະຕິຮູ້ເທົ່າທັນອາລົມ ແລະລຸດຄວາມໂລບ, ຄວາມຄຽດ ແລະ ຄວາມຫລົງ. ການປະຕິບັດທຳບໍ່ແມ່ນແຄ່ການໄປບວດ ຫລື ໄປວັດ ແຕ່ໝາຍເຖິງການຝຶກກາຍ, ວາຈາ ແລະໃຈໃຫ້ຢູ່ໃນສິນ, ສະມາທິ ແລະປັນຍາຕະຫລອດເວລາ. ຄວາມໝາຍທີ່ແທ້ຈິງ ຮູບແບບການປະຕິບັດ
ເປັນຫຍັງຄົນເຮົາເກີດມາຕ່າງກັນ ບາງຄົນຮັ່ງມີ ບາງຄົນຫຍາກຈົນ ບາງຄົນງາມ ບາງຄົນອາພັບ ພຣະພຸດເຈົ້າກ່າວວ່າ: ເພາະກຳຈຳແນກສັດໃນຈູລະກຳວິມັງຄະສູດ. ພຣະພຸດທະອົງຕອບວ່າ: ອາຍຸສັ້ນເພາະຂ້າສັດຕັດຊີວິດ, ອາຍຸຍື່ນເພາະເວັ້ນຈາກການຂ້າສັດ ມີເມດຕາ, ເຈັບປ່ວຍເລື້ອຍເພາະມັກທຳຮ້າຍບຽດບຽນຜູ້ອື່ນ, ແຂງແຮງເພາະບໍ່ບຽດບຽນ, ຜິວພັນະຊຸກໂຍມເພາະມັກຄຽດຂັດເຄືອງງ່າຍ, ຜິວພັນງາມເພາະບໍ່ຄຽດບໍ່ຜູກພະຍາບາດ, ຂາດອຳນາດບາລະມີ ເພາະລິດສະຫຍາຜູ້ອື່ນ, ມີອຳນາດບາລະມີຫລາຍເພາະຍິນດີເມື່ອເຫັນຜູ້ອື່ນໄດ້ດີ, ຍາກຈົນເພາະບໍ່ຮູ້ຈັກໃຫ້ທານ, ມັ່ງຄັ່ງເພາະຍິນດີໃນການແບ່ງປັນ, ຊາດຕະກູນຕ່ຳເພາະແຂງກະດ້າງບໍ່ອ່ອນນ້ອມ, ຊາດຕະກູນສູງເພາະອ່ອນນ້ອມເຄົາລົບຜູ້ຄວນເຄົາລົບ, ໂງ່ເພາະບໍ່ຖ່າມຜູ້ຮູ້, ສະຫລາດປຣາດເປຣື່ອງເພາະມັນສອບຖາມແລະໃຟ່ຮູ້. ພຣະພຸດທະອົງຊົງສະຫລຸບວ່າ: ສັດທັງຫລາຍມີກຳເປັນຂອງຕົນ ມີກຳເປັນທາຍາດແລະກຳຍ່ອມຈຳແນກສັດໃຫ້ຊົ່ວແລະປະນີດຕ່າງກັນ ຖ້າຢາກປ່ຽນຜົນໃນອະນາຄົດມື້ນີ້ທ່ານປ່ຽນເຫດແລ້ວຫລືຍັງ?.
ກິເລດ ເປັນສະພາບທຳທີ່ເປັນເຄື່ອງເສົ້າໝອງຂອງຈິດໃຈ ເມື່ອກິເລດເກີດຂຶ້ນ ຍ່ອມເຮັດໃຫ້ຈິດເສົ້າໝອງ ກິເລດເປັນສະພາບທຳທີ່ມີຈິງ ເປັນເຈດສິກ ກິເລດ ມີ 10 ປະການ ຄື: 1. ທິຕຖິກິເລດ ອັນໄດ້ແກ່ ທິຕຖິເຈດສິກ ຄື: ຄວາມເຫັນຜິດ ທີ່ເປັນເຄື່ອງເສົ້າໝອງຈິດ 2. ວິຈິກິດສາກິເລດ ອັນໄດ້ແກ່ ຄວາມສົງໄສ ທີ່ເປັນເຄື່ອງເສົ້າໝອງຈິດ 3. ໂທສະກິເລດ ອັນໄດ້ແກ່ ຄວາມໂກດຄຽດຄວາມຂຸ່ນມົວໃຈ ທີ່ເປັນເຄື່ອງເສົ້າໝອງຈິດ 4. ໂລພະກິເລດ ອັນໄດ້ແກ່ ຄວາມຕິດຂ້ອງ ຕ້ອງການ ທີ່ເຮັດໃຫ້ໃຈເສົ້າໝອງ 5. ໂມຫະກິເລດ ອັນໄດ້ແກ່ ຄວາມຫລົງລືມບໍ່ຮູ້ຄວາມຈິງ ເປັນເຄື່ອງເສົ້າໝອງຈິດ 6. ຖີນະກິເລດ ອັນໄດ້ແກ່ ຄວາມຫົດຫູ່ ທໍ້ຖອຍ ຊຶມເຊົາ ເປັນເຄື່ອງເສົ້າໝອງຈິດ 7. ອຸດທັດຈະກິເລດ ອັນໄດ້ແກ່ ຄວາມພຸ້ງຊ່ານລຳຄານໃຈ ເປັນເຄື່ອງເສົ້າໝອງຈິດ 8. ອະຫິຣິກະກິເລດ ອັນໄດ້ແກ່ ຄວາມບໍ່ລະອາຍຕໍ່ບາບ ເປັນເຄື່ອງເສົ້າໝອງຈິດ 9. ມານະກິເລດ ອັນໄດ້ແກ່ ຄວາມສຳຄັນຕົນ ການປຽບທຽບ ເຮັດໃຫ້ໃຈເສົ້າໝອງ 10. ອະໂນຕຕັປປະກິເລດ ອັນໄດ້ແກ່ ຄວາມບໍ່ເກງກົວຕໍ່ບາບ ເຮັດໃຫ້ໃຈເສົ້າໝອງ
ຈົ່ງຢ່າເສຍໃຈກັບສິ່ງທີ່ຈາກໄປ ເພາະທຸກສິ່ງລ້ວນມີເວລາຂອງມັນໃນຊີວິດຂອງຄົນເຮົາ ມີທັງການພົບເຈີແລະການຈາກລາ ມີວັນທີໄດ້ມາແລະມີວັນທີຕ້ອງສູນເສຍບາງຄົນຈາກໄປ ທັງທີ່ເຮົາຍັງຄິດເຖິງບາງໂອກາດຜ່ານໄປ ທັງທີ່ເຮົາຍັງເສຍດາຍແລະບາງເລື່ອງຈົບລົງທັງທີ່ເຮົາຢາກໃຫ້ຄົງຢູ່ຕະຫລອດໄປ. ແຕ່ເມື່ອເວລາຜ່ານໄປ ເຮົາຈະຄ່ອຍໆ ເຂົ້າໃຈວ່າ ທຸກສິ່ງເທິງໂລກນີ້ລ້ວນມີເວລາຂອງມັນ ດອກໄມ້ມີເວລາອະທິບາຍ ພຣະອາທິດມີເວລາຂຶ້ນແລະຈົບ ແລະຄວາມສຳພັນທຸກຄວາມສຳພັນກໍມີໄລຍະເວລາຂອງມັນເຊັ່ນກັນ. ສິ່ງທີ່ຈາກໄປບໍ່ໄດ້ໝາຍຄວາມວ່າ ມັນໄຮ້ຄ່າ ກົງກັນຂ້າມເພາະມັນເຄີຍມີຢູ່ ເຮົາຈຶ່ງໄດ້ຮຽນຮູ້ໄດ້ເຕີບໂຕແລະໄດ້ມີຄວາມຊົງຈຳທີ່ງົດງາມ. ຈົ່ງຂອບໃຈສິ່ງດີໆ ທີ່ເຄີຍເຂົ້າມາແລະຍອມຮັບສິ່ງທີ່ຈາກໄປດ້ວຍໃຈທີ່ສະຫງົບ ເພາະບາງເທື່ອການປ່ອຍວາງຢ່າງເຂົ້າໃຈຄືການໃຫ້ກຽດທັງອະດີດແລະຕົວເຮົາເອງ.
